Αλήθεια, ήταν ψέματα;

Αυτό τον καιρό κάνουμε πρόβες για το έργο «Ζητείται ψεύτης», την κορυφαία πολιτική σάτιρα του Δημήτρη Ψαθά, που θα ανέβει στο θέατρο Παλλάς. Ερμηνεύοντας το ρόλο του «Ψευτοθόδωρου», ενός «επαγγελματία ψεύτη» που έρχεται από το χωριό του στην Αθήνα για δουλειά, με σκοπό να αξιοποιήσει το ταλέντο του αυτό, σκέφτομαι ότι τα ψέματα, από τα μικρά αθώα, μέχρι τα μεγάλα, αποτελούν μέρος της ζωής όλων μας.

Ας το παραδεχτούμε. Όλοι λέμε ψέματα! Για διάφορους λόγους, άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο. Άλλωστε, τα κοινωνικά πρότυπα θεωρούν ότι είναι αποδεκτά κάποια λίγα, κατά συνθήκη ψέματα, όταν π.χ. δεν θέλουμε να αποκαλύψουμε ένα ευαίσθητο προσωπικό δεδομένο, να στενοχωρήσουμε κάποιον ή προσπαθούμε να ξεφύγουμε από μια δύσκολη θέση.

Οι ειδικοί λένε ότι τα ψέματα δείχνουν ανασφάλεια και ότι τα χρησιμοποιούμε για να καλύψουμε κάποιο αρνητικό αίσθημα για τον εαυτό μας, ωστόσο θεωρείται φυσιολογικό και αναμενόμενο να λέμε κάποια. Σύμφωνα με μία έρευνα που διάβασα, οι περισσότεροι άνθρωποι λένε ψέματα μία-δύο φορές την ημέρα, και το 84% των ανθρώπων πιστεύουν ότι υπάρχει «αποδεκτό ψέμα», δηλαδή ότι είναι προτιμότερο να πεις ένα αθώο ψέμα από το να στεναχωρήσεις κάποιον.

Η αλήθεια δεν αρέσει πάντα, δεν αρέσει σε όλους και συχνά έχει κάποιο αντίτιμο, που άλλοι μπορούν να αντέξουν και άλλοι όχι. Το να λες αλήθεια, όμως, μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά είναι και λυτρωτικό. Σε φέρνει πιο κοντά με τους άλλους, με αυτούς που αξίζουν. Ο Νίτσε, στην περί ψέματος φιλοσοφία του, αναφέρει: «Δεν με ενοχλεί που μου είπες ψέματα, αλλά που από εδώ και πέρα δεν μπορώ να σε πιστεύω». Ίσως ο φόβος της έλλειψης εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό μας, να μας κάνει τελικά να το ξανασκεφτούμε πριν ξεστομίσουμε ακόμη ένα ψέμα την επόμενη φορά.

Tags: αλήθεια, ψέματα, «Ζητείται ψεύτης», αθώο ψέμα, κατά συνθήκη ψέματα